International PPP Platform Türkiye

Kurumsal PPP kurma konusunda Komisyon yayınları kılavuzu hakkında sıkça sorulan sorular

Kurumsal PPP (IPPP) ne demektir? 

Topluluk Hukuku’nda kurumsal PPP’nin tanımı yoktur. Komisyon’a göre kurumsal PPP, kamu sözleşmeleri veya imtiyazlarıyla yürüyen, kamu tarafı ve özel tarafın arasındaki karışık sermaye varlığının kurulması gerektiren bir işbirliğidir. Özel tarafın IPPP’ye aktif ortaklığın kamu-özel varlığına ihale edilen sözleşmenin yürütülmesine ve/veya kamu-özel varlığının yönetilmesine olan katkısından -sermaye veya diğer aktif destekten başka- meydana gelir.

Komisyon’u IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ yayınlamaya teşvik eden şey nedir?

Her seviyedeki kamu idarelerinin, bir altyapı veya hizmeti tedarik ederken, özel sektörle işbirliği yapmaya olan ilgisi gittikçe artmaktadır. Özel sektörden kamuya, kamu taahhütleri için özel sermaye ile know-how transferine olan ilgisi, kamu oluşumlarının IPPP kurmak için birer aracıdır.

PPP Yeşil Kitabının(IP/04/593) lanse ettiği kamu konsülyastonu, bir IPPP kurmak ve işletmek için(IP/05/1440) Kamu İhalesi ve İmtiyazları hakkındaki Topluluk kurallarına başvuruda, önemli bir açıklama ihtiyacı olduğunu göstermiştir. IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ bu alandaki hukuki belirliliği genişletmeyi ve AT kamu ihale kurallarına tam anlam vermeyi amaçlamaktadır. Bu durum bütün ilgili ekonomik işletmeciler arasında IPPP için Avrupa yerel piyasası ruhu temelinde, adil ve şeffaf bir ihale yapılmasına olanak tanımaktadır, böylece bu tarz projelerin kalitesi artırılacak ve artan rekabetle fiyatları düşürülecektir.

Avrupa Parlamentosu ile bazı üye devletler, Komisyon’a, IPPP yayınları kılavuzunun oluşturulup oluşturulmadığını sormuşlardır.

Komisyon’un Yorumlayıcı Tebliği’nin mahiyeti nedir? 

Komisyon’un Yorumlayıcı Tebliği, geçerliliği Avrupa Parlamentosu, Konsey ve diğer kurumların kararlarına dayanmayan, bu kurumun özerk bir işlemidir. Ayrıca bu işlemler yalnız Komisyon’un kendisini bağlar, özellikle de AT hukukuna uymayan üye devletlere karşı ihlal prosedürüne gidilir(Artikel 226 AT Antlaşması). Topluluk Hukuku’nun bağlayıcı yorumu eninde sonunda Avrupa Adalet Divanı’nın görevine girer.

IPPP’lerin özel ortaklarının seçiminde, kamu ihale ve imtiyazları hakkındaki Topluluk Hukuku’na nasıl müracaat edilir? 

Topluluk seviyesinde, IPPP’nin kurulmasını düzenleyen belirli kurallar yoktur.

Kamu ihaleleri ve imtiyazları hakkındaki Topluluk Hukuku, IPPP’deki ortaklığı ile mal, iş veya hizmet sağlayacak olan özel ortağın seçiminde veya kamu-özel varlığına bir kamu sözleşmesi veya imtiyazı sağlanırken, sözleşmeci varlığın adil ve şeffaf bir prosedür izlemesini gerektirir.

Tersine, Komisyon çift ihale prosedürünü -biri IPPP’deki özel ortağı seçmek, diğeri kamu-özel varlığına bir kamu sözleşmesi veya imtiyazı ihale etmek için- uygulama açısından göz önünde tutmaz.

Kamu- özel varlığına devredilen görev, Kamu İhale Direktiflerinin tam kapsamında olan bir kamu sözleşmesi ise, özel ortağın seçilmesine ilişkin prosedür bu direktifler kapsamında kararlaştırılır. Eğer görev, kısmen direktiflerle kapsanan bir iş imtiyazı veya kamu sözleşmesi ise, bu direktiflerin uygun şartlarına ek olarak, AT Antlaşmasından türeyen temel ilkelere de müracaat edilir. Son olarak, direktiflerle kapsanmayan bir hizmet imtiyazı veya kamu sözleşmesi söz konusu ise, özel ortağın seçimi, AT Antlaşması ilkelerine uygun yapılmak zorundadır.

IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ, genel ekonomik ihtiyaçlara dair hizmetlerin liberalleştirilmesi veya özelleştirilmesini mi amaçlamaktadır? 

Hayır, Yorumlayıcı Tebliğ, genel ekonomik ihtiyaçlara dair hizmetlerin liberalleştirilmesi veya özelleştirilmesini amaçlamaz. Genel ekonomik ihtiyaçlara ilişkin hizmetlerin icrasının özel ortağa havale edilip edilmemesine karar verilmesi aşamasında, ulusal idarelerin gücünün değişmeden kalmasını sağlar.

Buna rağmen, bir kamu idaresi, bir hizmetin yönetimini üçüncü kişiye ihale ederse, bunun sınırı, kamu sözleşmeleri ve imtiyazlarına ilişkin kurallara uyulmasıdır.

IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ, Komisyon’un genel ihtiyaçlara dair hizmetler (20 Kasım 2007’de “Genel ihtiyaçlara ilişkin sosyal hizmetleri de kapsayan hizmetlere dair Tebliğ” de belirtildiği gibi) alanında hukuki kılavuzluk sağlamaya ilişkin taahhüdünün arkasından gelmektedir.

İşyeri ilişkileri tanımı, IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ ile değişecek mi?

Kamu sözleşmeleri ve imtiyazları hakkındaki AB Hukuku, sözleşmeci bir idare bir görevini üçüncü kişiye havale ederken, bu ikisi arasındaki ilişkide ikincisi, bir işyeri varlığına eşdeğermiş gibi yakın olmadıkça devreye girecektir.

Bugün, “işyeri” tanımı, Avrupa Adalet Divanı(AAD) içtihat hukukuna göre tanımlanmaktadır. AAD’nin Stadt Halle içtihadına göre (C-26/03), bir sözleşmeci idare, bir şirket ile sözleşme akdetmeyi amaçlarsa, özel girişimce sermayenin ne kadarlık kısmının üstlenileceği konusunda Kamu İhale Direktiflerine müracaat edilir.

Halihazırda önceki rekabet prosedürü olmaksızın, özel veya kamu-özel girişimlerinin elde ettiği kamu hizmeti misyonları söz konusu olursa, kamu hizmetlerinin kalitesinin geliştirilebileceği veya fiyatlarının düşürülebileceği önerisine mücbir kanıt bulunmamaktadır. Bu nedenle, Komisyon, AAD’nin “işyeri” konsepti anlayışını değiştirmeyi tasarlamamıştır. IPPP’ler hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ gösteriyor ki, bu içtihatlar IPPP kurmaya bir engel teşkil etmezler.

Belediyeler arasındaki işbirlikleri de Yorumlayıcı Tebliğ kapsamına giriyor mu?

Hayır, IPPP hakkındaki Yorumlayıcı Tebliğ sadece kamu ve özel varlıkları arasındaki ortaklıklara odaklanmaktadır.